Rapporten over de brand op De Punt

dinsdag 1 december 2009

Raad 17 november 2009, bijdrage D66

Er werd in het algemeen met respect gesproken over de rapporten over de brand zelf. De VROM rapporten over het gemeentelijke milieubeleid en de uitvoering daarvan gaven meer discussie. D66 vindt: milieubeleid is nog steeds Achilleshiel van gemeente. Het college belooft beterschap en de raad zal meer controleren.

Die 9e mei staat voor altijd in je geheugen gegrift. D66 spreekt haar waardering uit naar allen die op enigerlei wijze hulp hebben geboden.

Nu, ruim anderhalf jaar nadien, bespreekt de gemeenteraad van Tynaarlo alle rapporten over die catastrofale brand waarbij drie brandweermensen om het leven kwamen. Om te leren van de brand bij De Punt. Leren van rookgasexplosies, miscommunicatie, ongestructureerdheid, onvoldoende toezicht en handhaving. Velen kunnen en moeten lessen trekken, zoals helaas meestal bij elke ramp het geval is.

De rapporten Helsloot I en II, de Arbeidsinspectie en het rapport van de Onderzoeksraad voor de Veiligheid geven op detailniveau een feitelijke opsomming en analyse weer van de gebeurtenissen van de brand en van de periode daarna. Als je dat leest, vooral in het tweede rapport Helsloot, komt juist die droge weergave bijzonder aangrijpend over. Hoe velen in de hectiek en de dynamiek van de gebeurtenissen gezogen werden, hoe dat soms heeft geleid tot miscommunicatie, tot verkeerde beslissingen, tot leed en verdriet, ondanks de goede intenties. De rapporten zijn kritisch positief en waar negatief geven zij op grond van de conclusies zeer duidelijke aanbevelingen. Juist die aanbevelingen zijn er om te leren. Drie belangrijke aanbevelingen uit het eerste verkennende onderzoek van Helsloot zijn een jaar geleden al gedaan, namelijk het defensief optreden bij brand in industriepanden, aanscherpen van selectiecriteria voor functie officier van dienst, en aanscherpen van de oefencriteria voor de brandweer.
Zijn die aanbevelingen al opgevolgd?

Het college legt ons nu een plan van aanpak voor over alle conclusies en aanbevelingen van het rapport Helsloot II gericht op alle hulpverlenende instanties in Drenthe. Dat plan biedt een duidelijke overzicht van vele acties. Ook de gemeente heeft te leren, vooral op het gebied van eerste nazorg aan de nabestaanden en crisiscommunicatie. Onervarenheid en onhandigheid maakte dat men onvoldoende bestand was tegen zoals dat heet de operationele zuigkracht.
Welke waarborg is er dat de instanties de acties inderdaad oppakken? Deelt u het rapport en de aanbevelingen met andere gemeenten?

VROM rapporten

Bij een dergelijke brand komt de rol en verantwoordelijkheid van de gemeente ten aanzien van vergunningen ook ter sprake. Het eerste VROM rapport dat specifiek gericht is op de plek van de brand, op de scheepswerf, loog er niet om. Op meerdere fronten was er van alles mis, op vergunningverlening, controle en handhaving. Voor een groot deel sloegen de bevindingen op de periode voor 2003 toen de gemeente net een voldoende scoorde op haar VROM taken. Maar ook in de periode daarna is het –toenmalige- college in gebreke gebleven in handhaving en controle. Was dit een uniek voor deze locatie of was dit structureel? Reden om een gemeentebreed onderzoek naar de VROM taken te doen. Er is een duidelijke verbetering ten opzichte van 2003, zo blijkt uit dit tweede VROM rapport. De ambities zijn goed. Op papier. Maar in werkelijkheid valt er nog wel wat te verbeteren! In doorwerking van beleid naar uitvoering, op toezicht, op handhaving. Ook de voorbeeld functie van de gemeente is in het geding omdat het schort aan de VROM regelgeving bij de gemeentelijke gebouwen. Wij vinden dat oordeel vreemd omdat in 2005 de afdeling VROM op oorlogssterkte zou zijn, zo verzekerde ons de toenmalige wethouder en omdat de provincie oordeelde dat het handhaving niveau in 2005 en 2006 professioneel in orde was. Hieruit blijkt nogmaals dat milieubeleid de Achilleshiel van de gemeente is.
Hoe is dat mogelijk?

U krijgt opnieuw de kans om de papieren ambities waar te maken en u biedt ons een management letter aan waarin u de aanbevelingen van het VROM rapport wilt oppakken.
Hoe garandeert u dat het niet blijft bij papier en hoe betrekt u de raad hierbij?

Veel lessen om te leren

Tenslotte, verbaast het ons dat na zoveel rapporten en na anderhalf jaar de oorzaak van de brand nog niet is gevonden.